متدهای getter و setter ویژگی

ویژگی‌های شیء دو نوع هستند.

نوع اول ویژگی‌های داده‌ای هستند. ما از قبل می‌دانیم چگونه با آن‌ها کار کنیم. تمام ویژگی‌هایی که تا حالا استفاده می‌کردیم ویژگی‌های داده‌ای بودند.

نوع دوم ویژگی‌ها چیزی جدید است. این نوع ویژگی‌های اکسسر(accessor) است. اساسا آن‌ها تابع‌هایی هستند که برای گرفتن و تنظیم‌کردن مقداری اجرا می‌شوند اما برای یک کد خارجی مانند ویژگی‌های معمولی به نظر می‌رسند.

متدهای getter و setter

ویژگی‌های اکسسر توسط متدهای “getter” Ùˆ “setter” نمایش داده می‌شوند. در یک شیء لیترال، این متدها با get Ùˆ set مشخص می‌شوند.

let obj = {
  get propName() {
    // اجرا می‌شود obj.propName کد آن برای دریافت ،getter
  },

  set propName(value) {
    // اجرا می‌شود obj.propName = value کد آن برای تنظیم ،setter
  }
};

متد getter زمانی Ú©Ù‡ obj.propName خوانده می‌شود کار می‌کند؛ متد setter زمانی Ú©Ù‡ این ویژگی مقداردهی می‌شود.

برای مثال، ما یک شیء user حاوی name Ùˆ surname داریم:

let user = {
  name: "John",
  surname: "Smith"
};

حالا می‌خواهیم یک ویژگی fullName اضافه کنیم Ú©Ù‡ باید "John Smith" باشد. قطعا، نمی‌توانیم اطلاعات موجود را کپی‌پِیست کنیم پس می‌توانیم آن را به عنوان یک اکسسر پیاده‌سازی کنیم:

let user = {
  name: "John",
  surname: "Smith",

  get fullName() {
    return `${this.name} ${this.surname}`;
  }
};

alert(user.fullName); // John Smith

از بیرون، یک ویژگی اکسسر مانند ویژگی‌ای معمولی به نظر می‌رسد. این ایده‌ی ویژگی‌های اکسسر است. ما user.fullName را به عنوان یک تابع فراخوانی نمی‌کنیم بلکه آن را به صورت عادی دریافت می‌کنیم:

از حالا به بعد، fullName فقط یک getter دارد. اگر ما بخواهیم user.fullName را مقداردهی کنیم، ارور ایجاد می‌شود:

let user = {
  get fullName() {
    return `...`;
  }
};

user.fullName = "Test"; // (دارد getter ویژگی فقط) ارور

بیایید با اضافه کردن setter برای user.fullName این مشکل را برطرف کنیم:

let user = {
  name: "John",
  surname: "Smith",

  get fullName() {
    return `${this.name} ${this.surname}`;
  },

  set fullName(value) {
    [this.name, this.surname] = value.split(" ");
  }
};

// همراه با مقدار داده شده اجرا می‌شود set fullName
user.fullName = "Alice Cooper";

alert(user.name); // Alice
alert(user.surname); // Cooper

در نتیجه، ما یک ویژگی «مجازیِ» fullName داریم. هم قابل خواندن است Ùˆ هم قابل نوشتن.

توصیف‌کننده‌های اکسسر

توصیف‌کننده‌های ویژگی‌های اکسسز نسبت به توصیف‌کننده‌های ویژگی‌های داده‌ای تفاوت دارند.

برای ویژگی‌های اکسسر، value یا writable وجود ندارد اما به جای آن‌ها تابع‌های get Ùˆ set وجود دارد.

یعنی اینکه یک توصیف‌کننده اکسسز ممکن است این‌ها را داشته باشد:

• متد get – تابعی بدون آرگومان، زمانی Ú©Ù‡ ویژگی‌ای خوانده شود کار می‌کند،
• متد set – تابعی با یک آرگومان، زمانی Ú©Ù‡ ویژگی مقداردهی می‌شود فراخوانی می‌شود،
• ویژگی enumerable – مشابه به ویژگی‌های داده‌ای،
• ویژگی configurable – مشابه به ویژگی‌های داده‌ای،

برای مثال، برای ایجاد اکسسر fullName با استفاده از definePropertyØŒ می‌توانیم توصیف‌کننده‌ای شامل get Ùˆ set قرار دهیم:

let user = {
  name: "John",
  surname: "Smith"
};

Object.defineProperty(user, 'fullName', {
  get() {
    return `${this.name} ${this.surname}`;
  },

  set(value) {
    [this.name, this.surname] = value.split(" ");
  }
});

alert(user.fullName); // John Smith

for(let key in user) alert(key); // name, surname

لطفا در نظر داشته باشید Ú©Ù‡ یک ویژگی یا می‌تواند اکسسر باشد (دارای متدهای get/set است) یا یک ویژگی داده‌ای (یک value دارد)ØŒ نه هر دو.

اگر ما تلاش کنیم Ú©Ù‡ هم get Ùˆ هم value را داخل یک توصیف‌کننده قرار دهیم، ارور ایجاد می‌شود:

// ارور: توصیف‌کننده‌ی غیر قابل قبول ویژگی
Object.defineProperty({}, 'prop', {
  get() {
    return 1
  },

  value: 2
});

متدهای getter/setter هوشمندتر

متدهای getter/setter می‌توانند به عنوان دربرگیرنده برای مقدار ویژگی‌های «واقعی» استفاده شوند تا کنترل بیشتری بر روی عملیات با آن‌ها داشته باشیم.

برای مثال، اگر ما بخواهیم اسم‌های خیلی کوتاه‌ها را برای user ممنوع کنیم، می‌توانیم یک setter name داشته باشیم Ùˆ مقدار را درون ویژگی جداگانه‌ی _name ذخیره کنیم:

let user = {
  get name() {
    return this._name;
  },

  set name(value) {
    if (value.length < 4) {
      alert("اسم خیلی کوتاه است، حداقل به 4 کاراکتر نیاز دارد");
      return;
    }
    this._name = value;
  }
};

user.name = "Pete";
alert(user.name); // Pete

user.name = ""; // ...اسم خیلی کوتاه است

پس اسم در ویژگی _name ذخیره شده است Ùˆ دسترسی گرفتن توسط getter Ùˆ setter انجام می‌گیرد.

از لحاظ فنی، کد بیرونی می‌تواند به صورت مستقیم با استفاده از user._name به اسم دسترسی پیدا کند. اما یک قرارداد شناخته شده وجود دارد Ú©Ù‡ ویژگی‌هایی Ú©Ù‡ با یک زیرخط (underscore) "_" شروع می‌شوند، داخلی هستند Ùˆ نباید بیرون از شیء به آن‌ها کاری داشت.

استفاده برای سازگاری

یکی از بهترین کاربردهای اکسسرها این است که آن‌ها به ما اجازه می‌دهند که در هر زمان یک ویژگی داده‌ای «معمولی» را از طریق جایگزین کردن آن با یک getter و یک setter کنترل کنیم و رفتار آن را تغییر دهیم.

تصور کنید Ú©Ù‡ ما شروع به پیاده‌سازی شیءهایی مربوط به کاربران کردیم Ú©Ù‡ شامل ویژگی‌های داده‌ای name Ùˆ age هستند:

function User(name, age) {
  this.name = name;
  this.age = age;
}

let john = new User("John", 25);

alert( john.age ); // 25

…اما دیر یا زود، همه چیز ممکن است تغییر کند. به جای age ممکن است تصمیم بگیریم Ú©Ù‡ birthday را ذخیره کنیم چون دقیق‌تر Ùˆ مناسب‌تر است:

function User(name, birthday) {
  this.name = name;
  this.birthday = birthday;
}

let john = new User("John", new Date(1992, 6, 1));

حالا با کد قدیمی Ú©Ù‡ هنوز هم از ویژگی age استفاده می‌کند Ú†Ù‡ کار کنیم؟

می‌توانیم چنین جاهایی را در کد پیدا Ùˆ آن‌ها را درست کنیم اما این کار زمان‌بر است Ùˆ اگر آن کد توسط افراد دیگری در حال استفاده باشد ممکن است این کار سخت شود. Ùˆ همچنین، age چیز خوبی است Ú©Ù‡ در user داشته باشیم نه؟

بیایید آن را نگه داریم.

اضافه کردن یک getter برای age مشکل را حل می‌کند:

function User(name, birthday) {
  this.name = name;
  this.birthday = birthday;

  // از تاریخ کنونی و تاریخ تولد محاسبه می‌شود age
  Object.defineProperty(this, "age", {
    get() {
      let todayYear = new Date().getFullYear();
      return todayYear - this.birthday.getFullYear();
    }
  });
}

let john = new User("John", new Date(1992, 6, 1));

alert( john.birthday ); // قابل دسترس است birthday
alert( john.age );      // age درست مانند...

حالا کد قدیمی هم کار می‌کند و ما یک ویژگی اضافی خوب گرفتیم.